ΠΕΡΙ ΙΑΤΡΙΚΗΣ ΕΥΘΥΝΗΣ ΙΔΙΑΙΤΕΡΑ ΕΝ ΜΕΣΩ ΤΗΣ ΠΑΝΔΗΜΙΑΣ COVID-19



Καλώς ήρθατε στο Webinar μας!

ΚΥΡΙΟΣ ΣΚΟΠΟΣ του Webinar είναι η ενημέρωση των Ιατρών για το νομοθετικό πλαίσιο (αστικό, ποινικό και πειθαρχικό) που διέπει την άσκηση της Ιατρικής (ιδιαίτερα σήμερα εν μέσω της πανδημίας της COVID-19), ώστε να μπορούν να επιτελούν σωστά και απερίσπαστα το λειτούργημά τους. Τελικός στόχος μας είναι η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΔΥΝΑΤΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΟΥ ΑΣΘΕΝΟΥΣ με την συνεργασία της Ιατρικής και της Νομικής επιστήμης.
Η συζήτηση/ενημέρωση θα γίνει από έμπειρους ομιλητές. Δεν θα είναι μια απλή παράθεση διαλέξεων αλλά θα γίνει υπό μορφή συζήτησης πάνω στις ερωτήσεις που θα μας υποβάλετε.

Μπορείτε να παρακολουθήσετε ζωντανά το Webinar το Σάββατο 16 Ιανουαρίου 2021 από τις 6 μμ έως τις 8 μμ. Για να συνδεθείτε με το κανάλι του YouTube, παρακαλούμε κάνετε κλικ εδώ. Υπάρχει το ενδεχόμενο η διάρκεια να παραταθεί και πέραν των 8 μμ, αναλόγως της εξέλιξης της συζήτησης και της διαθεσιμότητος των ομιλητών.

Επίσης, θα συζητηθούν και τα εξής θέματα:
1. Η πρόταση του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου (ΠΙΣ) σχετικά με την Ιατρική Ευθύνη κατά την διαχείριση της Πανδημίας COVID-19 (https://bit.ly/39jli5s​​)
2. Η σημασία της πρόσφατης εγκυκλίου για τις ιατρικές αποζημιώσεις και την παρέμβαση του ΠΙΣ (https://bit.ly/38uk9ZC).
3. Άλλες σχετικές νομοθετικές πρωτοβουλίες του ΠΙΣ.

ΘΕΜΑΤΟΛΟΓΙΑ ΤΟΥ WEBINAR

Μερικά από τα θέματα που θα συζητηθούν είναι τα παρακάτω.
Μέσα στις παρενθέσεις, αναφέρονται υποθετικά κλινικά σενάρια στα οποία χρησιμοποιείται εξειδικευμένη ιατρική ορολογία. Τα σενάρια χρησιμεύουν ως ερέθισμα και δεν θα συζητηθούν αυτά καθ' εαυτά, ούτε η σχετική συζήτηση θα αποτελέσει νομική συμβουλή για κανένα από αυτά (παρακαλούμε συμβουλευτείτε το Disclaimer (αποποίηση ευθυνών) στο τέλος της σελίδας). Από τα παρακάτω θέματα, θα συζητηθούν κατά προτεραιότητα αυτά για τα οποία έχουμε λάβει τα περισσότερα ερωτήματα και αναλόγως του διαθέσιμου χρόνου. 

Το βασικό ερώτημα που απασχολεί τον ευσυνείδητο και φιλάνθρωπο ιατρό σήμερα, είναι το εξής: "Είναι δυνατόν ενώ έχω δώσει όλη την καρδιά μου και έχω εφαρμόσει σωστά την τέχνη μου και την επιστήμη μου στον ασθενή μου, να βρεθώ κατηγορούμενος ή και να καταδικασθώ;".

Ας δούμε την θεματολογία:

---------------------------------------------------------------------------------

- Πότε η Ιατρική ευθύνη είναι αστική και πότε ποινική.
(Διαφορά με το νομικό σύστημα ΗΠΑ και άλλων χωρών).

- Διαδικασία παραπομπής του Ιατρού, ποιά είναι τα στάδια και πως ξεχωρίζει η ευθύνη σε αστική και ποινική. Τι αναγράφεται στο ποινικό μητρώο και για πόσο διάστημα. 

- Χρονική διάρκεια εκδίκασης αστικών και ποινικών υποθέσεων Ιατρικής ευθύνης.

- Ποιές είναι οι ειδικότητες με την μεγαλύτερη και την μικρότερη συχνότητα αγωγών;

- Πειθαρχικός έλεγχος του Ιατρού για αστική/ποινική εμπλοκή ή καταδίκη

- Ο ρόλος του προανακριτή/εισαγγελέα ποινικής δίωξης: μπορεί να αποφασίσει εάν ο κατηγορούμενος ΔΕΝ θα παραπεμφθεί σε δίκη όταν η μήνυση είναι καταφανώς άδικη; Η σημασία ενός "προδικαστικού" γνωμοδοτικού συμβουλίου με Ιατρική/Νομική σύνθεση.
(Χειρουργός παραπέμπεται ο ίδιος για δημιουργία πνευμοθώρακα κατά την τοποθέτηση κεντρικής γραμμής από τον αναισθησιολόγο. Μπορεί να αποφευχθεί η μακρόχρονη και καταφανώς άδικη ταλαιπωρία του;).

- Η συνδρομή των Ιατρικών συλλόγων και του ΠΙΣ στην παροχή ειδικών μαρτύρων/πραγματογνωμόνων (expert witness) σε περιστατικά Ιατρικής Ευθύνης. Τι ισχύει σήμερα για τους πραγματογνώμονες που ορίζονται από τα δικαστήρια;

-----------------------------------------------------------------

-Τriage - διαλογή/προτεραιότητα ασθενούς για ΜΕΘ ή νοσοκομειακή κλίνη ή εξέταση σε κατάσταση κρίσης όπως πρόσφατα με την έξαρση της COVID. 
(Περίπτωση (α). Στα ΤΕΠ απομακρυσμένου νοσοκομείου έρχονται ταυτόχρονα δύο ασθενείς: ο ένας, διακομιδή από γηροκομείο, 82 ετών ανοϊκός και καθηλωμένος στο κρεβάτι με μόνιμο ουροκαθετήρα και με μεταστατικό καρκίνο παχέος εντέρου στο ήπαρ. Ο άλλος είναι ασθενής 42 ετών με υπέρταση που ελέγχεται φαρμακευτικά. Και οι δυό έχουν βαριά πνευμονία κοινότητος που χρειάζεται διασωληνωση και υπάρχει μονάχα μία διαθέσιμη κλίνη στη ΜΕΘ
Περίπτωση (β). Υπερπλήρη ΤΕΠ λόγω πανδημίας COVID. Αδυναμία των ΤΕΠ να τους φροντίσουν όλους μαζί. Triage σε "εμπόλεμη" κατάσταση).


- Έλλειψη ειδικών σε νοσοκομείο και αντιμετώπιση ανάλογης πάθησης από μη-ειδικό. Δυνατότητα άρνησης του ιατρού να εκτελέσει ιατρικές πράξεις για τις οποίες δεν έχει εκπαιδευθεί εφ' όσον δεν υπάρχει αντίστοιχη νομική κάλυψη.
(Ιατρός με την ειδικότητα του χειρουργού, καλείται να φροντίσει ασθενείς με αναπνευστική ανεπάρκεια από COVID λόγω ελλείψεως ειδικών).

 
- Ευθύνη του ειδικευόμενου ιατρού όταν λειτουργεί κάτω από την επίβλεψη του ειδικού σε νοσοκομείο. Διακομιδή βαρέως πασχόντων ασθενών σε άλλο νοσοκομείο από ειδικευόμενο ή ειδικό μη-αναισθησιολόγο λόγω έλλειψης αναισθησιολόγου ή φροντίσα ασθενών με COVID λόγω μεγάλης προσέλευσης

- Κατ΄οίκον ή νοσοκομειακή νοσηλεία χωρίς σαφή Guidelines. Γενικότερα, θεραπεία χωρίς σαφείς εγκεκριμένες οδηγίες. Ιδιαίτερη αναφορά στις ενδείξεις διασωλήνωσης ασθενούς με COVID. 

- Ποιά είναι η νομική αξία και οι νομικοί περιορισμοί των επισήμων κατευθυντήριων οδηγιών (guidelines) στην ιατρική πράξη; Ποιά είναι η νομική ευθύνη του ιατρού εάν ενεργήσει διαφορετικά από τα guidelines βασιζόμενος πάνω στην εξατομικευμένη για τον ασθενή του ιατρική του κρίση και εμπειρία
(Περιστατικό (α). Ασθενής 45 ετών με ελεύθερο ατομικό ιστορικό νοσεί με COVID και εμφανίζει ήπια πυρετική κίνηση και εξετάζεται από ιατρό στο σπίτι του. Όλη η κλινική εξέταση είναι φυσιολογική. Δεν λαμβάνει αντιβίωση και μετά από 4 ημέρες εισάγεται στο νοσοκομείο με βαριά πνευμονία COVID).

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

- Συναίνεση (εικαζόμενη και γραπτή)/ενημέρωση ασθενούς για ιατρικές πράξεις και πιθανές επιπλοκές/χορήγηση εμβολίου/αναγκαιότητα προφορικής ή/και γραπτής συναίνεσης, ενδεικνυόμενος τρόπος ενημέρωσης του ασθενούς, ιατρική ευθύνη για τυχόν ανεπιθύμητες ενέργειες (κυρίως σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις/σοκ). Στελέχωση εμβολιαστικών κέντρων (Ποιές ειδικότητες, νοσηλευτικό προσωπικό κλπ). Σημασία του άρθρου 12 του νόμου 3418/2005 (Κώδικας Ιατρικής Δεοντολογίας). Δημιουργία από θεσμικά όργανα ενιαίων εγγράφων περιγραφής των ιατρικών πράξεων και των πιθανών επιπλοκών.

- Επιπλοκές επεμβατικών ιατρικών πράξεων και αστική/ποινική ευθύνη. 
(Δημιουργία πνευμοθώρακα κατά την τοποθέτηση κεντρικής γραμμής από έμπειρο ιατρό και με σαφή κλινική ένδειξη)

- Σημασία και δυνατότητα documentation/τήρηση ιατρικού φακέλου/log book/ηλεκτρονικά αρχεία.
(Ιατρός σημειώνει στο βιβλίο εξεταζομένων/συμβάντων των ΤΕΠ την διάγνωσή και την θεραπεία που χορήγησε σε ασθενή με πνευμονικό οίδημα λόγω καρδιακής και νεφρικής ανεπάρκειας (πολύ βαριά κατάσταση). Η καταχώρηση γίνεται γραπτά (με στυλό σε χαρτί). Είναι η καταχώρηση αυτή αποδεκτή νομικά σε περίπτωση επιδείνωσης του ασθενούς;)   

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

- Άρνηση ασθενούς να νοσηλευτεί σε Νοσοκομείο. Mental capacity (Ικανότητα για συναίνεση).
(Περιστατικό (α). Ασθενής γυναίκα 72 ετών, με βαριά ουρολοίμωξη και ιστορικό κατάθλιψης υπό αγωγή, αρνείται να εισαχθεί στο νοσοκομείο για ενδοφλέβια αγωγή επειδή είχε άσχημη εμπειρία από προηγούμενη νοσηλεία της προ ετών.
Περιστατικό (β). Ασθενής 56 ετών καπνιστής και διαβητικός, προσέρχεται στα ΤΕΠ λόγω λιποθυμικού επεισοδίου και η διάγνωση είναι έμφραγμα μυοκαρδίου. Ο ασθενής έχει πλήρη διαύγεια και δεν θέλει να παραμείνει στο νοσοκομείο για επείγοντες προσωπικούς λόγους. Ο ίδιος ασθενής αρνείται να υπογράψει στο βιβλίο ασθενών/συμβάντων. Ο ίδιος ασθενής υπό την επήρεια αλκοόλ. 
Περιστατικό (γ). Νεαρός ασθενής 17 ετών έρχεται από τους φίλους του στα ΤΕΠ με κοιλιακό άλγος και εμετούς επειδή "ήπιε λίγο παραπάνω". Η διάγνωση είναι οξεία σκωληκοειδίτιδα. Ο νεαρός θέλει να φύγει από τα ΤΕΠ επειδή το έχει σκάσει απ' το σχολείο και δεν θέλει να το μάθουν οι γονείς του).

- Οι έννοιες του Do Not Resuscitate (DNR) και της παρηγορητικής Ιατρικής. Κατά πόσον είναι εφαρμόσιμες στην Ελλάδα; Υπάρχει σχετικό νομοθετικό πλαίσιο; 
(Ο ασθενής που αναφέρθηκε σε παραπάνω παράδειγμα: διακομιδή από γηροκομείο, 82 ετών, ανοϊκός και καθηλωμένος στο κρεβάτι με μόνιμο ουροκαθετήρα, με μεταστατικό καρκίνο παχέος εντέρου στο ήπαρ και με διάγνωση βαριά πνευμονία κοινότητος και ταχέως επιδεινούμενη αναπνευστική ανεπάρκεια).

- Αυτοδιάθεση του ενήλικα ασθενούς, όρια.
(Ασθενής 62 ετών χωρίς προηγούμενο ιστορικό προέρχεται στα ΤΕΠ με κοιλιακό άλγος. Η διάγνωση είναι οξεία σκωληκοειδίτιδα. Ο ασθενής αρνείται να χειρουργηθεί και επιδεινώνεται αλλά επιμένει να αρνείται να χειρουργηθεί. Αναπτύσσει περιτονίτιδα και πέφτει σε κώμα) 

--------------------------------------------------

- Βλάβη, μη λειτουργία ή καθυστέρηση απεικονιστικού/εργαστηριακού ελέγχου με συνέπειες πάνω στην πορεία του ασθενούς. Έλλειψη ιατρικών μηχανημάτων/συσκευών ειδικά στην περίοδο COVID.
(Περιστατικό (α). Ασθενής 24 ετών διακομίζεται σε επαρχιακό νοσοκομείο κατόπιν σοβαρού τροχαίου ατυχήματος. Κατά την διάρκεια της ολοσωματικής αξονικής παρουσιάζεται σοβαρή βλάβη στον αξονικό τομογράφο
Περιστατικό (β). Ασθενής 53 ετών, διαβητικός και υπερτασικός, εισάγεται με αναπνευστική ανεπάρκεια λόγω COVID. Στο νοσοκομείο δεν υπάρχουν συσκευές χορήγησης υψηλής ροής οξυγόνου (HFNO) παρ' ότι είχαν ζητηθεί έγκαιρα).

- Τηλεφωνική ιατρική/τηλεϊατρική, νομοθετικό πλαίσιο. 

- Η σημασία και η νομική κατοχύρωση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης (messenger, WhatsApp, Viber κλπ) ως μέσων επικοινωνίας μεταξύ ιατρών και μεταξύ ιατρών και ασθενών. 
(Ασθενής 65 ετών μεταφέρεται με το ΕΚΑΒ στα ΤΕΠ επαρχιακού νοσοκομείου με αυτόματη εγκεφαλική αιμορραγία. Ο εφημερεύων ιατρός επικοινωνεί με την Νευροχειρουργική κλινική του εφημερεύοντος τριτοβάθμιου νοσοκομείου απ' την οποίο δίδονται οδηγίες και συστήνεται η παραμονή του ασθενούς στο δευτεροβάθμιο νοσοκομείο. Σε λίγες ώρες ο ασθενής επιδεινώνεται σοβαρά). 

- Πόσο επιβεβλημένη είναι η ιδιωτική ασφάλιση αστικής ευθύνης; Δεδομένου του επιπλέον κόστους της, θα μπορούσε να παρέχεται από το νοσοκομείο για τους ιατρούς του Δημοσίου τομέα υγείας;

- Αμυντική ιατρική και οι δυσμενείς συνέπειές της στην ιατρική πράξη, στην φροντίδα του ασθενούς και στην οικονομία της υγείας.
(Διενέργεια μη ενδεικνυομένων εξετάσεων οι οποίες μπορεί να έχουν και επιπλοκές, παράταση νοσηλείας, επηρεασμός της ορθής κλινικής σκέψης του ιατρού). 


- Νομική ευθύνη εργαστηρίου που διαχειρίζεται τεστ COVID-19 αλλά και γενικότερα. 

- Πρόσβαση ασθενών, συγγενών και νομικών στον ιατρικό φάκελο του ασθενούς, προστασία προσωπικών δεδομένων.
(Συγγενής ασθενούς ή ο ίδιος ο ασθενής ζητεί από τον γιατρό να δει τα εργαστηριακά της μητέρας του και να μελετήσει τον ιατρικό της φάκελο).

Κατά την έναρξη του Webinar θα απευθύνει χαιρετισμό ο προέδρος του ΠΙΣ κ. Αθανάσιος Εξαδάκτυλος.
Αθανάσιος Εξαδάκτυλος


Οι ομιλητές είναι οι ακόλουθοι:

ΚΥΡΙΟΙ (ΣΥΝ)ΟΜΙΛΗΤΕΣ

Κατερίνα Φουντεδάκη, Καθηγήτρια Αστικού Δικαίου, Νομική Σχολή ΑΠΘ, Δικηγόρος(https://bit.ly/2XwoeG8 και
Θρασύβουλος Θ. Κονταξής, Δικηγόρος Ποινικού Δικαίου Δ.Ν, Αθήνα (https://bit.ly/3bqyHex).
Ευάγγελος Κατσίκης, Δικηγόρος, διαχειριστής εταίρος KKLEGAL, νομικός σύμβουλος ΠΙΣ (https://bit.ly/35x8erX και https://bit.ly/39jYdzD).
Ιωάννης Μπαραμπούτης, Παθολόγος - Λοιμωξιολόγος, Διευθυντής Ε.Σ.Υ, Παθολογικής Κλινικής αποκλειστικής νοσηλείας COVID-19, Νοσοκομείο "Η Παμμακάριστος", Αθήνα. Ο κ. Μπαραμπούτης πέρα από την νυν θέση του έχει μεγάλη εμπειρία από την άσκηση της Ιατρικής στην Αγγλία.
Σπύρος Γούλας, Γαστρεντερολόγος, Διευθυντής Ε.Σ.Υ. Γαστρεντερολογικό τμήμα, Νοσοκομείο Έλενα Βενιζέλου, Αθήνα. Ο κ. Γούλας είναι υπεύθυνος της επιτροπής για την Ιατρική Ευθύνη του επιστημονικού συμβουλίου του νοσοκομείου στο οποίο εργάζεται και έχει συγγράψει εκτενώς και έχει δώσει ομιλίες πάνω στο θέμα.


Θα ακούσουμε επίσης και τις σύντομες απόψεις των παρακάτω εξαιρετικών ομιλητών:
Στυλιανός Λουκίδης, Καθηγητής Πνευμονολογίας, Πρόεδρος της Ελληνικής Πνευμονολογικής Εταιρείας. Ο κ. Λουκίδης έχει κληθεί να καταθέσει πολλές φορές ως πραγματογνώμων σε υποθέσεις Ιατρικής ευθύνης και θα μοιραστεί μαζί μας την εμπειρία του και τις σκέψεις του.
Mamie Stathatos, Ελληνοαμερικανίδα δικηγόρος στην Νέα Υόρκη όπου εφαρμόζεται η νομοθεσία του κυβερνήτη Andrew Cuomo που προστατεύει νομικά τους ιατρούς από Ιατρική ευθύνη κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID-19 (https://bit.ly/39jjppo).
Λεωνίδας Παλαιοδήμος, Έλληνας παθολόγος, ο οποίος εργάζεται ως νοσοκομειακός Ιατρός (Hospitalist) στο νοσοκομείο Jacobi Hospital στη Νέα Υόρκη και έχει μεγάλη εμπειρία από την έξαρση του πρώτου κύματος της πανδημίας.
Κωνσταντίνος Κοντοτάσιος, Παθολόγος, επιμελητής του Γενικού Νοσοκομείου Βέροιας ο οποίος εργάζεται για πολλά χρόνια στα ΤΕΠ και στην Παθολογική κλινική του Νοσοκομείου και έχει σημαντική εμπειρία από την αντιμετώπιση ασθενών με COVID-19 σε ένα επαρχιακό Νοσοκομείο.
Δημήτριος Τσάμης, Μικροβιολόγος, πρόεδρος του πειθαρχικού του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης ο οποίος θα μας μιλήσει για την πειθαρχική άποψη του θέματος της Ιατρικής ευθύνης.
Την συζήτηση θα διευθύνει ο Αντώνιος Λιόλιος, Παθολόγος - Εντατικολόγος, Acute Care Consultant, Peterborough City Hospital, Peterborough, UK.

Όσοι έχετε λογαριασμό Facebook, για να δείτε το Facebook link του Event, παρακαλούμε κάνετε κλικ εδώ.
  

Το Webinar τελεί υπό την αιγίδα του Πανελληνίου Ιατρικού Συλλόγου και η συμμετοχή είναι δωρεάν.

Σας συνιστούμε πριν το Webinar, να διαβάσετε τον Κώδικα Ιατρικής Δεοντολογίας (νόμος 3418/2005) ο οποίος αναφέρεται σε πολλά θέματα που θα συζητηθούν. Μπορείτε να τον κατεβάσετε σε μορφή PDF κάνοντας κλικ εδώ.

Τέλος, για να σας ευχαριστήσουμε για την υπομονή σας που φτάσατε στο τέλος αυτής της ευμεγέθους σελίδας, μοιραζόμαστε μαζί σας:
1. Ένα ενδιαφέρον e-book πάνω στην συνολική αντιμετώπιση του κορωνοϊού (συμπεριλαμβανομένης και της Ιατρικής ευθύνης) το οποίο μπορείτε να διαβάσετε κάνοντας κλικ εδώ.
2. Έναν γενικό "δεκάλογο" (checklist) με τεχνικές οδηγίες προς τους ομιλητές ενός Webinar που μπορείτε να βρείτε εδώ. Χρήσιμα tips για την καλύτερη τεχνική λειτουργία του σεμιναρίου σας αλλά και για την παρουσία σας όταν είστε ομιλητές.

Το Event οργανώθηκε και με την βοήθεια του Coronavirus Medical Group Greece στο Facebook (MGGF).
Ευχαριστούμε ιδιαίτερα την συνάδελφο ιατρό ΜΚ, μέλος του MGGF, για την πολύτιμη βοήθειά της στην δημιουργία του blog και της σελίδας του Webinar του Facebook.

DISCLAIMER (Αποποίηση ευθυνών) : Το Webinar ΔΕΝ αποτελεί ιατρική ή νομική συμβουλή ή οδηγία για διάγνωση ή θεραπεία. To Webinar πραγματοποιείται αποκλειστικά και μόνον για ενημερωτικούς σκοπούς, το περιεχόμενό του εκφράζει αποκλειστικά τους ομιλητές και δεν παρέχει κατευθυντήριες ιατρικές ή νομικές οδηγίες ή οποιαδήποτε άλλη οδηγία για την αντιμετώπιση των ασθενών με COVID ή οποιασδήποτε άλλης νόσου ή ιατρικής κατάστασης.